إِنَّ أَفْضَلَ مَا تَوَسَّلَ بِهِ الْمُتَوَسِّلُونَ إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَى الْإِیمَانُ بِهِ وَ بِرَسُولِهِ .
برترین وسیله تقرّب بسوى خداوند سبحان (ده چیز است، اوّل:) تصدیق و اعتراف بیگانگى خداوند و رسالت فرستاده او (محمّد صلّى اللَّه علیه و آله) است.
وَ الْجِهَادُ فِی سَبِیلِهِ فَإِنَّهُ ذِرْوَةُ الْإِسْلَامِ .
و (دوّم:) جهاد و جنگیدن در راه حقّ تعالى است (با کفّار و دشمنان دین) که سبب بلندى (و رکن اعظم) اسلام است.
وَ کلِمَةُ الْإِخْلَاصِ فَإِنَّهَا الْفِطْرَةُ .
و (سوّم:) کلمه اخلاص (گفتن لا إله إِلّا اللّه) است، که فطرىّ و جبلّىّ (بندگان الهىّ) است (خداوند مردم را بر این فطرت آفریده که هر کس تصدیق دارد که براى او خدائى است بى همتا و بى شریک).
وَ إِقَامُ الصَّلَاةِ فَإِنَّهَا الْمِلَّةُ وَ إِیتَاءُ الزَّکاةِ فَإِنَّهَا فَرِیضَةٌ وَاجِبَةٌ .
و (چهارم:) بر پا داشتن نماز که نشانه ملّیّت دین اسلام است (بزرگترین رکن دین است، و از جهت عظمت و اهمّیت آنرا نفس ملّت و دین فرموده).
وَ ايتاءُ الزَّكاةِ فَاِنَّها فَريضَةٌ واجِبَةٌ.
و (پنجم:) زکوة است که سهمیّه اى است از جانب خدا تعیین گشته دادن و پرداخت آن (به مستحقّین) واجب است.
وَ صَوْمُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَإِنَّهُ جُنَّةٌ مِنَ الْعِقَابِ.
و (ششم:) روزه ماه رمضان است که سپرى است (براى جلوگیرى) از عذاب.
وَ حَجُّ الْبَیْتِ وَ اعْتِمَارُهُ فَإِنَّهُمَا یَنْفِیَانِ الْفَقْرَ وَ یَرْحَضَانِ الذَّنْبَ .
و (هفتم) حجّ نمودن خانه خدا و بجا آوردن عمره آن که حجّ و عمره فقر و پریشانى را مى زداید و گناه را مى شوید و پاک مى سازد.
وَ صِلَةُ الرَّحِمِ فَإِنَّهَا مَثْرَاةٌ فِی الْمَالِ وَ مَنْسَأَةٌ فِی الْأَجَلِ .
و (هشتم:) صله رحم (احسان و نیکوئى به خویشان) است که سبب افزایش مال و طول عمر است.
وَ صَدَقَةُ السِّرِّ فَإِنَّهَا تُکفِّرُ الْخَطِیئَةَ وَ صَدَقَةُ الْعَلَانِیَةِ فَإِنَّهَا تَدْفَعُ مِیتَةَ السُّوءِ .
و (نهم:) صدقه دادن (احسان بفقراء ودرماندگان) است، صدقه پنهانى گناه را مى پوشاند (بسبب آن خداوند عقاب معصیت و گناه را کم مى فرماید) و صدقه آشکار مردن بد (مرگ ناگهانى، غرق شدن، سوختن، زیر آوار رفتن و مانند آنها) را دفع می کند.
وَ صَنَائِعُ الْمَعْرُوفِ فَإِنَّهَا تَقِی مَصَارِعَ الْهَوَانِ .
و (دهم:) بجا آوردن کارهاى پسندیده (مانند احسان و نیکى و اصلاح بین برادران) که کارهاى نیک، شخص را از مبتلى شدن بذلّتها و خواریها حفظ میکند (نیکوکاران در دنیا و آخرت سر فراز بوده و بذلّت و بدبختى دچار نمى شود).
أَفِیضُوا فِی ذِکرِ اللَّهِ فَإِنَّهُ أَحْسَنُ الذِّکرِ وَ ارْغَبُوا فِیمَا وَعَدَ الْمُتَّقِینَ فَإِنَّ وَعْدَهُ أَصْدَقُ الْوَعْدِ .
شتاب کنید در یاد نمودن خدا که یاد خدا بهترین ذکر است، و رغبت نمائید در آنچه (بهشتى) که به پرهیزکاران وعده فرموده که وعده او راستترین وعده ها است.
وَ اقْتَدُوا بِهَدْیِ نَبِیِّکمْ فَإِنَّهُ أَفْضَلُ الْهَدْیِ وَ اسْتَنُّوا بِسُنَّتِهِ فَإِنَّهَا أَهْدَى السُّنَنِ.
و هدایت و راهنمائى پیغمبر خود را پیروى کنید که راهنمائى او بالاترین راهنمائى است، و به سنّت و طریقه او رفتار نمائید، زیرا طریقه او هدایت کننده ترین سنّتها و روشها است.
َ تَعَلَّمُوا الْقُرْآنَ فَإِنَّهُ أَحْسَنُ الْحَدِیثِ وَ تَفَقَّهُوا فِیهِ فَإِنَّهُ رَبِیعُ الْقُلُوبِ وَ اسْتَشْفُوا بِنُورِهِ فَإِنَّهُ شِفَاءُ الصُّدُورِ وَ أَحْسِنُوا تِلَاوَتَهُ فَإِنَّهُ أَنْفَعُ الْقَصَصِ .
و قرآن را بیاموزید که نیکوترین گفتار است، و در آن اندیشه و طلب فهم نمائید که قرآن بهار دلها است (همه گونه گلهاى علوم و حکمتها در دل مى رویاند) و بنور هدایت آن شفاء و بهبودى (از بیمارى جهل و نادانى) بخواهید که قرآن شفاى (بیمارى) سینه ها است، و آنرا نیکو بخوانید (الفاظش را بى غلط خوانده معنیش را رعایت نموده در احکامش تفکّر و اندیشه کنید) که آن سودمندترین گفتار است.
وَ إِنَّ الْعَالِمَ الْعَامِلَ بِغَیْرِ عِلْمِهِ کالْجَاهِلِ الْحَائِرِ الَّذِی لَا یَسْتَفِیقُ مِنْ جَهْلِهِ بَلِ الْحُجَّةُ عَلَیْهِ أَعْظَمُ وَ الْحَسْرَةُ لَهُ أَلْزَمُ وَ هُوَ عِنْدَ اللَّهِ أَلْوَمُ.
و (باید رفتار عالم بقرآن طبق دستور باشد، چون) عالمى که بر خلاف علمش رفتار کند بجاهل و نادانى ماند سرگردان که از جهل و نادانى بهوش نیاید (آنجا که علم سودى ندهد تدبیرى باقى نمى ماند) بلکه حجّت و دلیل بر عقاب او (در قیامت از حجّت و دلیل بر عذاب جاهل) بیشتر است، و حسرت و اندوهش زیادتر، و نزد خدا توبیخ و سرزنشش افزونتر (چون دانسته معصیت و نافرمانى نموده و اهمّیّتى بدستور الهىّ نداده و بر خلاف آن رفتار کرده که این خود بزرگترین گناهان است).