یَعْطِفُ الْهَوَى عَلَى الْهُدَى إِذَا عَطَفُوا الْهُدَى عَلَى الْهَوَى وَ یَعْطِفُ الرَّأْیَ عَلَى الْقُرْآنِ إِذَا عَطَفُوا الْقُرْآنَ عَلَى الرَّأْیِ.

هواى نفس را به هدایت و رستگارى بر مى ‏گرداند (گمراه شدگان را براه راست مى‏برد) زمانیکه مردم هدایت را به هواى نفس تبدیل کرده باشند (از شریعت محمّدیّه دست شسته خواهش نفس را پیروى نمایند) و رأى را بقرآن بر مى‏گرداند (مردم را از بکار بستن اندیشه‏ هاى نادرست نهى و برجوع بقرآن وا مى ‏دارد تا بدستور کتاب خدا رفتار نموده و مخالف آنرا دور اندازند) زمانی که مردم قرآن را به رأى و اندیشه (خود) مبدّل کرده باشند (از قرآن چشم پوشیده امور را طبق اندیشه نادرست خود انجام دهند)(پیش از ظهور حضرت- أرواحنا فداه- تباهکاری ها خواهد شد) .

و منها.

قسمتى از این خطبه است (که به فتنه‏ هاى نزدیک ظهور امام زمان «علیه السّلام» اشاره مى ‏فرماید).

حَتَّى تَقُومَ الْحَرْبُ بِکمْ عَلَى سَاقٍ بَادِیاً نَوَاجِذُهَا مَمْلُوءَةً أَخْلَافُهَا حُلْواً رَضَاعُهَا عَلْقَماً عَاقِبَتُهَا .

تا اینکه جنگ و خونریزى سخت به (آیندگان از) شما رو آورد، بطوری که (چون شیر درنده خشمگین) دندانهایش را آشکار گرداند (جنگهایى که واقع می شود آماده نابود کردن همه است، و یا شترى ماند) داراى پستان هاى پر از شیر که (آن جنگ مانند پستان شتر پستان هایش پر از شربت مرگ است) نوشیدن شیر آن (در اوّل امر به کام کسانی که وارد کارزار می شوند و امید فتح و فیروزى دارند) شیرین است و در آخر کار (که زد و خورد و کشتن و کشته شدن و مصائب آن همه را فرا خواهد گرفت) تلخ و بد مزه (رنج آور) است.

أَلَا وَ فِی غَدٍ وَ سَیَأْتِی غَدٌ بِمَا لَا تَعْرِفُونَ یَأْخُذُ الْوَالِی مِنْ غَیْرِهَا عُمَّالَهَا عَلَى مَسَاوِئِ أَعْمَالِهَا وَ تُخْرِجُ لَهُ الْأَرْضُ أَفَالِیذَ کبِدِهَا وَ تُلْقِی إِلَیْهِ سِلْماً مَقَالِیدَهَا.

آگاه باشید (آنچه خبر مى‏ دهم) در فردا (پس از این) واقع خواهد شد و بزودى فردا با چیزی که نمى ‏شناسید (از آن خبر ندارید) مى ‏آید، حاکمى از غیر طایفه پادشاهان (امام عصر علیه السّلام) کار گردانان آنها را به بدى اعمال و کردارشان بازخواست مى نماید، و زمین پاره‏ هاى جگرش را براى او بیرون خواهد آورد (تمام کانها از طلا و نقره و غیر آنها هویدا شده در دسترس آن حضرت قرار مى ‏گیرد)و کلیدهایش را تسلیم آن بزرگوار مى ‏نماید (همه شهرها بتصرّف او در مى‏ آید).

فَیُرِیکمْ کیْفَ عَدْلُ السِّیرَةِ وَ یُحْیِی مَیِّتَ الْکتَابِ وَ السُّنَّةِ.

پس عدالت و دادگسترى در روش مملکت دارى را بشما مى‏ نماید، و (قوانین) متروک شده از کتاب و سنّت را زنده می کند (احکام قرآن و سنّت پیغمبر اکرم را اجراء مى‏ فرماید).

منها.

قسمتى از این خطبه است (که ظاهرا اشاره بخروج سفیانى مى‏ باشد، چنانکه شارح خوئى- رحمه اللّه- در شرح خود از علّامه مجلسى «طاب ثراه» نقل کرده، ولى بیشتر شرّاح گفته‏ اند: اشاره است بفتنه و خونریزى عبد الملک ابن مروان که چون بخلافت رسید از شام براى جنگ مصعب ابن زبیر کشنده مختار ابن ابى عبیده ثقفى به کوفه رفت، در مسکن که از جمله نواحى کوفه بود بهم برخوردند، و مصعب کشته شد و در شهر کوفه مردم با او بیعت کردند، آنگاه حجّاج ابن یوسف را براى جنگ عبد اللّه ابن زبیر به مکّه فرستاد، حجّاج در مکّه عبد اللّه را بقتل رسانیده‏ و خانه خدا را با منجنیق خراب نمود، و بسیارى را بکشت و بر مسلمانان مسلّط شده سالیان دراز انواع ظلم و ستم را بایشان روا داشت، امام علیه السّلام از ستمگرى او خبر مى ‏دهد).

کأَنِّی بِهِ قَدْ نَعَقَ بِالشَّامِ وَ فَحَصَ بِرَایَاتِهِ فِی ضَوَاحِی کوفَانَ فَعَطَفَ عَلَیْهَا عَطْفَ الضَّرُوسِ وَ فَرَشَ الْأَرْضَ بِالرُّءُوسِ قَدْ فَغَرَتْ فَاغِرَتُهُ وَ ثَقُلَتْ فِی الْأَرْضِ وَطْأَتُهُ بَعِیدَ الْجَوْلَةِ عَظِیمَ الصَّوْلَةِ .

مانند آنست که من او را (عبد الملک را) مى ‏بینم در شام بانگ مى‏ زند (لشگر گرد آورده) و با پرچم هایش در اطراف کوفه مى‏ گردد (عراق را بتصرّف آورده) و باهل آن دیار رو مى ‏آورد مانند رو آوردن شتر سرکش بد خو، و زمین را از سرها فرش مى ‏نماید (بسیارى را بقتل مى ‏رساند) و دهانش (چون درندگان براى دریدن) گشاده، و گامش در زمین سنگین مى ‏باشد (سپاه بسیار دارد) جولان او دور و دراز و حمله‏اش سخت مى ‏گردد (شهرهاى دور را تصرّف نموده به بیدادگرى دست مى ‏زند، چنانکه حجّاج امراء و سردارانى بدیار دور دست مانند خراسان و کابل و ترکستان فرستاد و بسیارى از مردم را کشت).

وَ اللَّهِ لَیُشَرِّدَنَّکمْ فِی أَطْرَافِ الْأَرْضِ حَتَّى لَا یَبْقَى مِنْکمْ إِلَّا قَلِیلٌ کالْکحْلِ فِی الْعَیْنِ فَلَا تَزَالُونَ کذَلِک حَتَّى تَئُوبَ إِلَى الْعَرَبِ عَوَازِبُ أَحْلَامِهَا.

سوگند بخدا (آیندگان) شما را در اطراف زمین (شهرها و دهات) مى‏ پراکند تا اینکه بر جا نماند از شما مگر اندکى مانند سرمه در چشم، پس سختى و بیچارگى (فرزندان شما از دست بنى امیّه) همواره برقرار خواهد ماند تا اینکه بر گردد بسوى عرب عقل هاى پنهان شده ایشان (عبّاسیان روى کار آمده از روى فکر و اندیشه با کمک ایرانیان بنى امیّه را از بین ببرند) پس.

فَالْزَمُوا السُّنَنَ الْقَائِمَةَ وَ الْآثَارَ الْبَیِّنَةَ وَ الْعَهْدَ الْقَرِیبَ الَّذِی عَلَیْهِ بَاقِی النُّبُوَّةِ .

(اگر بخواهید در هیچ عصرى مسئولیّت متوجّه شما نباشد و از فتنه و فساد رهائى یابید) سنّتها و راههاى پاینده و بر قرار و نشانه ‏هاى آشکار (قرآن و سنّت) و پیمان نزدیک را که اتمام نبوّت بر آن استوار است (امام بحقّ و جانشین پیغمبر اکرم را) راهنماى خود گردانید.

وَ اعْلَمُوا أَنَّ الشَّیْطَانَ إِنَّمَا یُسَنِّی لَکمْ طُرُقَهُ لِتَتَّبِعُوا عَقِبَهُ.

و بدانید که شیطان راههاى (فریب) خود را براى شما آسان مى ‏نماید تا بجاى قدمش گام نهاده از او پیروى کنید (آسایش را از دست داده در دنیا و آخرت مبتلى و گرفتار باشید).