عِبَادَ اللَّهِ إِنَّکمْ وَ مَا تَأْمُلُونَ مِنْ هَذِهِ الدُّنْیَا أَثْوِیَاءُ مُؤَجَّلُونَ وَ مَدِینُونَ مُقْتَضَوْنَ أَجَلٌ مَنْقُوصٌ وَ عَمَلٌ مَحْفُوظٌ .
بندگان خدا، شما و آرزوهایتان از این دنیا مهمانان هستید که مدّت مهمانی تان معلوم شده، و دام دارانى مى باشید که بستانکار (وامش را) از شما مطالبه می کند،و مدّت مهمانی تان اندک و وامتان عمل (عبادت و بندگى) است که (نزد نویسندگان) محفوظ است.
فَرُبَّ دَائِبٍ مُضَیَّعٌ وَ رُبَّ کادِحٍ خَاسِرٌ .
پس چه بسیار کوشنده در عملى است که (آنرا) ضائع میکند (مانند رئاء کاران) و چه بسیار رنج برندهاى است که (از آن) زیان مى برد (چون خوارج و نواصب).
وَ قَدْ أَصْبَحْتُمْ فِی زَمَنٍ لَا یَزْدَادُ الْخَیْرُ فِیهِ إِلَّا إِدْبَاراً وَ لَا الشَّرُّ فِیهِ إِلَّا إِقْبَالًا وَ لَا الشَّیْطَانُ فِی هَلَاک النَّاسِ إِلَّا طَمَعاً فَهَذَا أَوَانٌ قَوِیَتْ عُدَّتُهُ وَ عَمَّتْ مَکیدَتُهُ وَ أَمْکنَتْ فَرِیسَتُهُ .
و شما در روزگارى واقع شده اید که خیر و نیکوئى بآن پشت کرده و شرّ و بدى بآن رو آورده و شیطان بهلاک و تباه نمودن مردم طمع دارد، پس اکنون هنگامى است که اسباب کار او قوّت گرفته و مکر و حیله اش بهمه جا راه یافته شکار کردنش آسان شده است.
اضْرِبْ بِطَرْفِک حَیْثُ شِئْتَ مِنَ النَّاسِ فَهَلْ تُبْصِرُ إِلَّا فَقِیراً یُکابِدُ فَقْراً أَوْ غَنِیّاً بَدَّلَ نِعْمَةَ اللَّهِ کفْراً أَوْ بَخِیلًا اتَّخَذَ الْبُخْلَ بِحَقِّ اللَّهِ وَفْراً أَوْ مُتَمَرِّداً کأَنَّ بِأُذُنِهِ عَنْ سَمْعِ الْمَوَاعِظِ وَقْراً .
بمردم هر جا که خواهى درست نظر کن، آیا هیچ مى بینى مگر فقیرى که از فقر و درویشى رنج مى برد (شکیبائى ندارد و بآنچه خدا خواسته راضى نیست) یا ثروتمندى که شکر نعمت خدا بجا نیاورده کفران میکند، یا بخیلى که براى زیاد کردن دارائى بمال خدا بخل مى ورزد، یا متمرّد و سرکشى که گویا گوش او براى شنیدن پند و اندرزها سنگین است.
أَیْنَ أَخْیَارُکمْ وَ صُلَحَاؤُکمْ وَ أَیْنَ أَحْرَارُکمْ وَ سُمَحَاؤُکمْ وَ أَیْنَ الْمُتَوَرِّعُونَ فِی مَکاسِبِهِمْ وَ الْمُتَنَزِّهُونَ فِی مَذَاهِبِهِمْ أَ لَیْسَ قَدْ ظَعَنُوا جَمِیعاً عَنْ هَذِهِ الدُّنْیَا الدَّنِیَّةِ وَ الْعَاجِلَةِ الْمُنَغِّصَةِ .
کجایند نیکان و شایستگان شما و آزاد مردان و کرم دارانتان، و کجایند پرهیزکاران در داد و ستد و پاکان در کردارشان آیا همگى از این دنیاى پست و سراى رنج و بدبختى با شتاب کوچ نکردند.
وَ هَلْ خُلِقْتُمْ إِلَّا فِی حُثَالَةٍ لَا تَلْتَقِی إِلَّا بِذَمِّهِمُ الشَّفَتَانِ اسْتِصْغَاراً لِقَدْرِهِمْ وَ ذَهَاباً عَنْ ذِکرِهِمْ فَ إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ راجِعُونَ .
و آیا جانشین شدهاید شما در میان مردم نخاله بد که از جهت پستى و بى لیاقتى و سزاوار نبودن ذکر نام ایشان دو لب در توبیخ و سرزنش آنان روى هم نمى افتد (شما که جانشین آن نیکان هستید به قدرى رذل و پست مى باشید که براى نبردن نامتان مذمّت از شما هم سزاوار نیست) پس (در این مصیبت باید بگوئیم:) إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ راجِعُونَ یعنى ما همه بندگان خدا و مملوک او هستیم و بسوى حکم و فرمان او باز مى گردیم.
ظَهَرَ الْفَسَادُ فَلَا مُنْکرٌ مُغَیِّرٌ وَ لَا زَاجِرٌ مُزْدَجِرٌ أَ فَبِهَذَا تُرِیدُونَ أَنْ تُجَاوِرُوا اللَّهَ فِی دَارِ قُدْسِهِ وَ تَکونُوا أَعَزَّ أَوْلِیَائِهِ عِنْدَهُ .
فساد و تباهکارى نمایان شده است (معروف منکر و منکر معروف گردیده) پس نیست شخصى که آنرا تغییر دهد، و نه منع کننده اى که از آن نهى نماید (امر بمعروف و نهى از منکر نمى کنید و) با این رویّه مى خواهید در بهشت در جوار رحمت خدا و از ارجمندترین دوستان او باشید.
هَیْهَاتَ لَا یُخْدَعُ اللَّهُ عَنْ جَنَّتِهِ وَ لَا تُنَالُ مَرْضَاتُهُ إِلَّا بِطَاعَتِهِ .
چه دور و نادرست است اندیشه شما خدا را براى رفتن ببهشت او (با کردار زشت و گفتن اینکه رحیم و کریم و آمرزنده است) نمى توان فریب داد، و رضاء و خوشنودى او بدست نمى آید مگربطاعت و بندگى کردن.
لَعَنَ اللَّهُ الْآمِرِینَ بِالْمَعْرُوفِ التَّارِکینَ لَهُ وَ النَّاهِینَ عَنِ الْمُنْکرِ الْعَامِلِینَ بِهِ.
خدا لعنت کند (از رحمتش دور گرداند) کسانى را که بمعروف امر می کنند و خود آنرا بجا نمى آورند، و منکر را نهى مى نمایند و خود مرتکب آن می شوند.