أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنْتُمْ فِی هَذِهِ الدُّنْیَا غَرَضٌ تَنْتَضِلُ فِیهِ الْمَنَایَا مَعَ کلِّ جَرْعَةٍ شَرَقٌ وَ فِی کلِّ أَکلَةٍ غَصَصٌ .
اى مردم شما در این دنیا نشانه و هدفید که مرگها در آن تیر مى اندازند (اقسام مردن: بیماری ها، کشته شدن، سوختن، غرق گشتن، در چاه افتادن، زیر هوار رفتن، و مانند اینها براى نابود کردنتان آماده هستند) با هر آشامیدنى آب جستنى در گلو هست، و در هر لقمهاى استخوانى گلو گیر مىباشد.
لَا تَنَالُونَ مِنْهَا نِعْمَةً إِلَّا بِفِرَاقِ أُخْرَى وَ لَا یُعَمَّرُ مُعَمَّرٌ مِنْکمْ یَوْماً مِنْ عُمُرِهِ إِلَّا بِهَدْمِ آخَرَ مِنْ أَجَلِهِ وَ لَا تُجَدَّدُ لَهُ زِیَادَةٌ فِی أَکلِهِ إِلَّا بِنَفَادِ مَا قَبْلَهَا مِنْ رِزْقِهِ .
هیچ نعمت و خوشى از آن در نمى یابید مگر آنکه نعمت دیگرى را از دست مى دهید (اگر سیر در شهرها را آرزو کنید و بآن نائل گردید اندوه دورى از وطن و اهل بشما خواهد رسید، و اگر مال و فرزند یابید از نعمت آسودگى جدا خواهید ماند و همچنین) و معمّرى از شما (کسیکه عمرش باقى است جوان یا پیر، نه بس بزرگ سال) روزى از عمرش باو داده نمىشود مگر آنکه روز دیگرى از مدّت عمر و زندگانیش نابود مىگردد (رسیدن او به فردا ممکن نیست مگر به گذشتن امروز که در آن باقى است و به گذشتن امروز یک روز به مرگ نزدیک میشود، پس لذّت و خوشى با نزدیک شدن به مرگ در حقیقت لذّت و خوشى نیست) و افزونى در خوردن براى او لذّت نو و تازه نمىآورد مگر به از بین رفتن آنچه از روزى پیش از آن خورده (از غذاى لذیذى نمى تواند بهرهمند شد مگر آنکه از غذاهاى لذیذ دیگر چشم بپوشد، و جامه اى نمى پوشد مگر اینکه جامه دیگرى از تن بکند، و در خانهاى ساکن نمى گردد مگر آنکه از خانه دیگرى بیرون رود).
وَ لَا یَحْیَا لَهُ أَثَرٌ إِلَّا مَاتَ لَهُ أَثَرٌ وَ لَا یَتَجَدَّدُ لَهُ جَدِیدٌ إِلَّا بَعْدَ أَنْ یَخْلَقَ لَهُ جَدِیدٌ وَ لَا تَقُومُ لَهُ نَابِتَةٌ إِلَّا وَ تَسْقُطُ مِنْهُ مَحْصُودَةٌ.
و براى او اثر و نشانهاى بوجود نمىآید مگر آنکه اثر و نشانه دیگرش از بین مىرود، و براى او چیزى تازه نمىگردد مگر بعد از آنکه تازه او کهنه شود (مثلًا با بدست آوردن وقار و حلم و بردبارى نشاط جوانى از دست مىرود) و براى او خوشهاى نمى روید مگر آنکه درو شدهاى ساقط و از بین برود (تا کشتى درو نگردد، کشت دیگرى عمل نمى آید، و فرزندان جاى پدران و مادران ننشینند مگر آنکه آنها از دنیا بروند).
وَ قَدْ مَضَتْ أُصُولٌ نَحْنُ فُرُوعُهَا فَمَا بَقَاءُ فَرْعٍ بَعْدَ ذَهَابِ أَصْلِهِ.
و اصلها گذشتند (پدران و مادران مردند) و ما فرعها هستیم (فرزندان آنها مى باشیم) پس چگونه فرع بعد از رفتن اصلش باقى مىماند (خلاصه لذّتهاى دنیا که هر یک آمیخته به چندین بلاء و درد و اندوه هستند براى کسى جمع نمى گردد، پس نادان و زیانکار کسیکه بآنها دل بسته و از لذّات جاودانى آن جهان چشم مى پوشد).
منها.
قسمت از این خطبه است (در نهى از متابعت بدعت و ترغیب به پیروى از سنّت).
وَ مَا أُحْدِثَتْ بِدْعَةٌ إِلَّا تُرِک بِهَا سُنَّةٌ فَاتَّقُوا الْبِدَعَ وَ الْزَمُوا الْمَهْیَعَ .
بدعتى (احداث چیزى در دین که از دین نبوده) آشکار نگشت مگر آنکه بسبب آن سنّتى (طریقه و رویّه حضرت رسول اکرم) از بین مىرود، پس از بدعتها پرهیز نموده در راه روشن قدم نهید (از روش رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله پیروى نمائید).
إِنَّ عَوَازِمَ الْأُمُورِ أَفْضَلُهَا وَ إِنَّ مُحْدِثَاتِهَا شِرَارُهَا.
زیرا امور قدیمه (که در عهد پیغمبر اکرم برقرار بود) بهترین کارها است، و بدعتهاى نو بدترین چیزها است (چون بر خلاف شرع و مستلزم هرج و مرج و فساد و تباهکارى بسیار مى باشد).

